H σημασία της ένταξης της non-HDL στο ετήσιο check-up - Affidea Ελλάδος

11 Ιανουαρίου, 2023

H σημασία της ένταξης της non-HDL στο ετήσιο check-up

Κάθε χρόνο στα πλαίσια του προληπτικού check-up ελέγχεται ένα πάνελ λιπιδίων που περιλαμβάνει την μέτρηση των επιπέδων της ολικής χοληστερόλης σας, της LDL (κακής) χοληστερόλης σας και της HDL (καλής) χοληστερόλης σας και των τριγλυκεριδίων. Γενικά είναι γνωστό ότι όσο υψηλότερα επίπεδα ολικής και LDL («κακής») χοληστερόλης ανιχνεύονται, τόσο μεγαλύτερος είναι ο κίνδυνος για στεφανιαία νόσο. Αντιθέτως, επιθυμητό είναι η «καλή» ΗDL χοληστερίνη να είναι υψηλή, καθώς δρα προστατευτικά.

Τα καρδιαγγειακά νοσήματα είναι η κύρια αιτία θανάτου για άνδρες και γυναίκες και είναι υπεύθυνα για τουλάχιστον το 25% των συνολικών θανάτων. Στη χώρα μας  η στεφανιαία νόσος αποτελεί σταθερά την πρώτη αιτία θανάτου, με σταθερή διαφορά από τη δεύτερη που είναι τα νεοπλάσματα.

Ένας νέος δείκτης που χρησιμοποιείται για την αξιολόγηση του λιπιδαιμικού προφίλ και τον κίνδυνο για την εμφάνιση στεφανιαίας νόσου είναι η μέτρηση των επιπέδων της non-HDL χοληστερόλης (non-HDL-C) ο οποίος  δίνει μια καλύτερη εκτίμηση του κινδύνου για καρδιακή νόσο. Αυτό ισχύει ιδιαίτερα, εάν έχετε υψηλά τριγλυκερίδια.

Αν αφαιρέσουμε από την ολική χοληστερίνη την «καλή» χοληστερίνη HDL, τότε προκύπτει ένας αριθμός που εκφράζει την non-HDL χοληστερόλη.

Η μη HDL χοληστερόλη (non-HDL-C) εμπεριέχει λοιπόν όλους τους «κακούς» τύπους χοληστερόλης, αντιπροσωπεύει όλα τα συστατικά της χοληστερόλης που μεταφέρονται από αθηρογόνες λιποπρωτεΐνες, όπως LDL, περιλαμβάνει εκτίμηση της ΑpoB, (VLDL, IDL), καθώς και της  Lp(a). Είναι δηλαδή το αντίθετο της HDL και δίνει μία εκτίμηση κινδύνου για την ανάπτυξη αθηρωμάτωσης. Τα υψηλότερα επίπεδα non-HDL-C υποδεικνύουν αυξημένο κίνδυνο αθηροσκλήρωσης.

Σύμφωνα με την κατευθυντήρια γραμμή της χοληστερόλης ESC, συνιστάται αξιολόγηση non-HDL-C για αξιολόγηση κινδύνου, ιδιαίτερα σε:

  • Ασθενείς που πάσχουν από Σακχαρώδη διαβήτη ή παχυσαρκία
  • Εξεταζόμενους με πολύ χαμηλό LDL-C επίπεδα, πιθανά λόγω χρήσης στατινών
  • Εξεταζόμενους με επίπεδα τριγλυκεριδίων πάνω από >200mg/dl
  • Παιδιά, εφήβους και νεαρούς ενήλικες, συμβάλλοντας στην πρόβλεψη μελλοντικού αθηροσκληρωτικού φορτίου.

Τα αυξημένα επίπεδα HDL-C σε όλα τα στάδια της ζωής σχετίζονται με την παρουσία ασβεστοποίησης των στεφανιαίων αγγείων (CAC) στα μέσα της ενηλικίωσης, σύμφωνα με νέα μελέτη. Ακόμα περισσότερο, αυτή η σχέση βρέθηκε να είναι πολύ ισχυρότερη για επίπεδα non-HDL-C στους εφήβους, για την εκτίμηση μελλοντικού κινδύνου ανάπτυξης στεφανιαίας νόσου αλλά και για τον πρωτογενή έλεγχο της δυσλιπιδαιμίας στην παιδική ηλικία. Επομένως, η έγκαιρη εξέταση, η ταυτοποίηση και η διαχείριση των αυξημένων επιπέδων non-HDL-C μπορεί να αντιπροσωπεύουν σημαντικό στόχο για τη μείωση του βάρους των καρδιακών παθήσεων στην ενηλικίωση.

Ένα μεγάλο μέρος των επιπέδων χοληστερόλης που θα έχει την προδιάθεση να φτάσει ένας άνθρωπος ελέγχεται από γενετικούς παράγοντες. Το εάν θα έχουμε αυξημένα επίπεδα LDL-C καθορίζεται στο 61-83% από την κληρονομικότητα.

Ενώ οι γενετικοί παράγοντες είναι σχεδόν αμετάβλητοι, η εστίαση σε τροποποιήσιμους παράγοντες κινδύνου θα πρέπει να είναι το επίκεντρο για νεαρά άτομα που κινδυνεύουν. Παρόλα αυτά έχει αποδειχθεί ότι η τροποποίηση του τρόπου ζωής, συμπεριλαμβανομένης της αύξησης της σωματικής δραστηριότητας, της υγιεινής διατροφής και της παύσης του καπνίσματος, προκαλεί κλινικά σημαντικές αλλαγές στα επίπεδα λιπιδίων στον ορό.

Σύμφωνα με τις κατευθυντήριες οδηγίες της ESC, σε ασθενείς μετρίου κινδύνου ο στόχος της τιμής της LDL μειώνεται σε 100 mg/dl, αντί για 115 mg/dl, ενώ σε ασθενείς υψηλού κινδύνου ο στόχος μειώνεται σε 70 mg/dl, αντί για 100mg/dl. Οι ασθενείς πολύ υψηλού κινδύνου, ο στόχος της LDL μειώνεται από 70 mg/dl σε 55 mg/dl. Γενικότερα, το όφελος από τη μείωση των καρδιαγγειακών συμβάντων μεγαλώνει όσο η LDL πέφτει πιο χαμηλά.

Ανάλυση πολλών μελετών έδειξε ότι κάθε φορά που μειωνόταν κατά 10% η LDL, μειωνόταν κατά 22% η εμφάνιση στεφανιαίας νόσου σε 2 έως 5 έτη και κατά 25% μετά τα 5 έτη.

Για την πρόβλεψη του κινδύνου καρδιακής νόσου, νεότερες μελέτες αναφέρουν ότι ο προσδιορισμός του επιπέδου χοληστερόλης non-HDL μπορεί να είναι πιο χρήσιμος από τον υπολογισμό του αθηρωματκού δείκτη, ειδικότερα  στην παρακολούθηση ασθενών που λαμβάνουν στατίνες και έχουν χαμηλή LDL.

Επειδή η μέτρηση της TC και HDL-C είναι ανεξάρτητες από την μεταγευματική κατάσταση, η non-HDL-C μπορεί να χρησιμοποιηθεί σε κλινικές αποφάσεις σε ασθενείς χωρίς νηστεία.

Ποιο είναι το φυσιολογικό εύρος για τη χοληστερόλη non-HDL;

Όσο υψηλότερη είναι η non-HDL, τόσο υψηλότερος είναι ο κίνδυνος καρδιακών παθήσεων. Στην ιδανική περίπτωση, η non-HDL χοληστερόλη σας για άτομα μετρίου κινδύνου πρέπει να είναι μικρότερη από 130 (mg / dL) ή. Για εξεταζόμενους υψηλού κινδύνου η non-HDL πρέπει να είναι <100 mg/dl ενώ σε ασθενείς πολύ υψηλού κινδύνου θα πρέπει η non-HDL να είναι < 85 mg/dl.

Μια μελέτη που δημοσιεύθηκε το 2018 αφορούσε περισσότερα από 36.000 άτομα με χαμηλό κίνδυνο 10 ετών καρδιαγγειακής νόσου. Μια μακροχρόνια παρακολούθηση διαπίστωσε ότι οι μετρήσεις LDL και non-HDL άνω των 160 mg / dL συνδέθηκαν η καθεμία με 50 έως 80% αυξημένο σχετικό κίνδυνο θνησιμότητας καρδιαγγειακών παθήσεων.

Για όλους τους παραπάνω λόγους καλό θα ήταν την επόμενη φορά που θα κάνετε τον ετήσιο έλεγχο υγείας σας να ζητήσετε να σας γίνει και υπολογισμός της non-HDL.

Αναγνωρίζοντας την αξία του προσυμπτωματικού ελέγχου, o Όμιλος Affidea παρέχει oλοκληρωμένα πακέτα εξετάσεων προληπτικού ελέγχου (check-up) σε προνομιακές τιμές για όλους, στα οποία η μέτρηση non- HDL έχει ενσωματωθεί με βάση τα νεότερα επιστημονικά δεδομένα. Τα πακέτα περιλαμβάνουν μια σειρά από κρίσιμες για την γενική υγεία αιματολογικές εξετάσεις, οι οποίες διενεργούνται χωρίς να απαιτείται παραπεμπτικό γιατρού αλλά και ραντεβού στο διαγνωστικό κέντρο της Affidea που σας εξυπηρετεί. Τα προγράμματα υγείας είναι προσβάσιμα σε όλους και προσαρμοσμένα στις ιδιαίτερες ανάγκες όλων των εξεταζομένων.

 

Γράφει η Χριστίνα Οικονομίδου, Iατρός Βιοπαθολόγος, Διευθύντρια Βιοπαθολογικού Εργαστηρίου Affidea Καλλιθέας, Yπεύθυνη Τομέα Βιοπαθολογικών Εργαστηρίων