Θεραπεία εμμηνόπαυσης: Οι διαθέσιμες αποτελεσματικές επιλογές

Είναι γενικά παραδεκτό ότι μια γυναίκα έχει ολοκληρώσει την εμμηνόπαυση, αφού έχει περάσει ένας ολόκληρος χρόνος χωρίς περίοδο. Η εμμηνόπαυση διαγιγνώσκεται συνήθως όταν η γυναίκα δεν έχει έμμηνο ρύση για 12 συνεχείς μήνες. Παράλληλα, μπορεί να γίνουν αιματολογικές εξετάσεις για να μετρηθούν τα επίπεδα ορμονών, όπως η FSH (ωοθυλακιοτρόπος ορμόνη).

Η εμμηνόπαυση είναι ένα φυσιολογικό στάδιο στη ζωή μιας γυναίκας και δεν χρειάζεται πάντα θεραπεία. Εάν όμως έχετε σοβαρά ή ενοχλητικά συμπτώματα, υπάρχουν διαθέσιμες αποτελεσματικές θεραπευτικές επιλογές. Είναι χρήσιμο επίσης να συμβουλεύεστε τον γιατρό σας για τη σωστή διαχείριση των συμπτωμάτων που μπορεί να αντιμετωπίζετε.

Εντούτοις, δεν χρειάζονται όλες οι γυναίκες θεραπεία για τα συμπτώματα της εμμηνόπαυσης. Εάν τα συμπτώματά σας είναι ήπια, υπάρχουν συμβουλές που μπορείτε να δοκιμάσετε μόνες σας και μπορεί να σας βοηθήσουν (πίνακας 1).

Ορμονοθεραπεία εμμηνόπαυσης

Τα οιστρογόνα είναι η πιο αποτελεσματική θεραπεία για τις εξάψεις και έχει βρεθεί ότι μπορεί να προλάβει την οστική απώλεια και το κάταγμα. Ενώ υπήρχαν ανησυχίες στο παρελθόν σχετικά με την ασφάλεια της ορμονοθεραπείας, για τις περισσότερες υγιείς γυναίκες που αναζητούν βοήθεια με τα συμπτώματα της εμμηνόπαυσης, η ορμονοθεραπεία είναι ασφαλής, χαμηλού κινδύνου και αποτελεσματική.

 Θα πρέπει να ξεκινήσει πριν από την ηλικία των 60 ετών και οι περισσότεροι ειδικοί στην εμμηνόπαυση συνιστούν πλέον ότι η ορμονοθεραπεία της εμμηνόπαυσης μπορεί να χορηγηθεί για όσο διάστημα συμφωνούν η ασθενής και ο γιατρός της. Δεν συνιστάται για γυναίκες με ιστορικό ή με υψηλό κίνδυνο ορισμένων ιατρικών προβλημάτων, συμπεριλαμβανομένου του καρκίνου του μαστού, των καρδιακών παθήσεων και του εγκεφαλικού.

Προτείνεται η θεραπεία να είναι εξατομικευμένη, λαμβάνοντας υπόψη τις ενδείξεις ή τους στόχους της θεραπείας, την ηλικία της γυναίκας, τα χρόνια από την εμμηνόπαυση, τους εκάστοτε κινδύνους υγείας αλλά και τις προσωπικές προτιμήσεις της κάθε γυναίκας και τα δυνητικά οφέλη και κινδύνους της ορμονοθεραπείας συγκριτικά με μη ορμονικές θεραπείες ή άλλες επιλογές.

Η ορμονοθεραπεία περιλαμβάνει συνδυασμό οιστρογόνων και προγεστίνης (ενός φαρμάκου που μοιάζει με προγεστερόνη), αν και οι γυναίκες που δεν έχουν μήτρα (π.χ. μετά από υστερεκτομή) χρειάζονται μόνον οιστρογόνα. Η ορμονοθεραπεία είναι διαθέσιμη σε χάπι που λαμβάνεται από το στόμα, έμπλαστρο δέρματος, κολπικό δακτύλιο και τζελ, κρέμα ή σπρέι για το δέρμα.

Εκτός από την ανακούφιση των εξάψεων, η ορμονική θεραπεία μπορεί να βοηθήσει και σε άλλα συμπτώματα της εμμηνόπαυσης, συμπεριλαμβανομένης της κολπικής ξηρότητας, της κατάθλιψης και προβλημάτων διάθεσης. Ωστόσο, ορισμένες γυναίκες που παλεύουν με την κατάθλιψη μπορεί επίσης να χρειαστούν θεραπεία με ένα αντικαταθλιπτικό φάρμακο.

Εάν δεν χρειάζεστε ορμονοθεραπεία για εξάψεις, αλλά αντιμετωπίζετε προβλήματα με την ξηρότητα του κόλπου, τα οιστρογόνα του κόλπου μπορούν να σας βοηθήσουν. Αυτό είναι διαφορετικό από τα σκευάσματα οιστρογόνων που χρησιμοποιούνται για τη θεραπεία των εξάψεων, έρχεται σε πολύ χαμηλότερη δόση και δεν χρειάζεται να λαμβάνεται με προγεστίνη. Διατίθεται ως κρέμα, δισκίο, κολπικό ένθετο ή εύκαμπτο πλαστικό δακτύλιο που εισάγεται στον κόλπο.

Μη ορμονικές επιλογές θεραπείας

Εάν σας ενοχλούν οι εξάψεις, αλλά δεν μπορείτε να λάβετε ή θα προτιμούσατε να αποφύγετε την ορμονοθεραπεία, υπάρχουν εναλλακτικές λύσεις. Αν και η ορμονοθεραπεία είναι η πιο αποτελεσματική θεραπεία για τις εξάψεις, οι μη ορμονικές εναλλακτικές είναι μια καλή επιλογή για πολλές γυναίκες.

Στις εναλλακτικές αυτές εντάσσονται όχι μόνον οι αλλαγές στον τρόπο ζωής, αλλά και η φαρμακευτική αγωγή με μη ορμονικά φάρμακα για τη διαχείριση των συμπτωμάτων. Επιπλέον, συστήνονται συμπληρώματα, βιταμίνες και μέταλλα, όπως το ασβέστιο και η βιταμίνη D, για την ενίσχυση της οστικής υγείας, αλλά και βοτανικά συμπληρώματα, όπως η μαύρη κοχόση και η βιταμίνη Ε, και φυτοοιστρογόνα που περιλαμβάνουν τη σόγια, το κόκκινο τριφύλλι και το λινάρι.

Σε κάθε περίπτωση, η σωστή διαχείριση των συμπτωμάτων, ήπιων ή έντονων, μπορεί να βελτιώσει σημαντικά την ποιότητα ζωής των γυναικών. Η επιλογή της θεραπείας πρέπει να γίνεται σε συνεργασία με τον γιατρό, λαμβάνοντας υπόψη τα συμπτώματα, το ιατρικό ιστορικό και τις προτιμήσεις της κάθε γυναίκας ξεχωριστά.

- Δείτε τις βασικές εξετάσεις για την διάγνωση της εμμηνόπαυσης εδώ.

Το άρθρο επιμελήθηκε ο κος Ιωάννης Κούτρας, Ιατρός – Γυναικολόγος Ομίλου Affidea.