Πότε πρέπει να κάνω καρδιολογικό έλεγχο;

Ο καρδιολογικός έλεγχος δεν αφορά μόνο άτομα με γνωστό καρδιολογικό πρόβλημα ή έντονα συμπτώματα. Αντίθετα, αποτελεί βασικό εργαλείο πρόληψης, καθώς πολλές καρδιαγγειακές παθήσεις αναπτύσσονται αργά και χωρίς προειδοποιητικά σημάδια.

Η σωστή χρονική στιγμή για έλεγχο εξαρτάται από πολλούς παράγοντες, όπως η ηλικία, ο τρόπος ζωής, το ατομικό ή οικογενειακό ιστορικό και την παρουσία παραγόντων κινδύνου για καρδιακές παθήσεις.

Τι είναι ο καρδιολογικός έλεγχος

Ο καρδιολογικός έλεγχος είναι ένα σύνολο εξετάσεων και ιατρικής αξιολόγησης που έχει στόχο:

• την εκτίμηση της καρδιακής λειτουργίας

• την ανίχνευση πρώιμων αλλοιώσεων

• την πρόληψη σοβαρών καρδιαγγειακών επεισοδίων

Δεν είναι πάντα ο ίδιος για όλους. Προσαρμόζεται στο προφίλ κινδύνου κάθε ατόμου.

Πότε συνιστάται προληπτικός καρδιολογικός έλεγχος

Έλεγχος με βάση την ηλικία

Σε γενικές γραμμές μετά τα 40 έτη, συνιστάται προληπτικός καρδιολογικός έλεγχος ακόμη και χωρίς συμπτώματα. Η ηλικία αποτελεί σημαντικό παράγοντα, καθώς ο καρδιαγγειακός κίνδυνος αυξάνεται προοδευτικά με τα χρόνια.

Παράγοντες που επιβάλλουν έλεγχο ανεξαρτήτως ηλικίας

Ένας καρδιολογικός έλεγχος συνιστάται ανεξαρτήτως ηλικίας όταν υπάρχει:

• οικογενειακό ιστορικό καρδιαγγειακών νοσημάτων

• αυξημένη αρτηριακή πίεση

• υψηλή χοληστερόλη

• σακχαρώδης διαβήτης

• κάπνισμα

• καθιστικός τρόπος ζωής

• αυξημένο σωματικό βάρος

Συμπτώματα που δεν πρέπει να αγνοούνται

Ανεξαρτήτως ηλικίας, καρδιολογικός έλεγχος χρειάζεται άμεσα όταν εμφανίζονται:

• «κάψιμο» ή «σφίξιμο» ή βάρος στο στήθος

• δύσπνοια στην κόπωση ή σε ηρεμία

• αίσθημα παλμών

• ζάλη ή λιποθυμικό επεισόδιο

• εύκολη κόπωση χωρίς προφανή λόγο

Τα συμπτώματα αυτά δεν σημαίνουν απαραίτητα καρδιολογικό πρόβλημα, όμως χρειάζονται διερεύνηση.

Έλεγχος πριν την έναρξη άσκησης

Ο καρδιολογικός έλεγχος είναι ιδιαίτερα σημαντικός:

• πριν την έναρξη έντονης αθλητικής δραστηριότητας

• σε άτομα που επιστρέφουν στην άσκηση μετά από χρόνια αποχής

• σε όσους έχουν παράγοντες κινδύνου και επιθυμούν πιο απαιτητικό πρόγραμμα

Τι περιλαμβάνει συνήθως ο καρδιολογικός έλεγχος

Ο βασικός καρδιολογικός έλεγχος μπορεί να περιλαμβάνει:

Κλινική εξέταση & ιστορικό

Αξιολόγηση συμπτωμάτων, οικογενειακού ιστορικού και τρόπου ζωής.

Ηλεκτροκαρδιογράφημα (ΗΚΓ)

Καταγράφει τη λειτουργία της καρδιάς και μπορεί να αποκαλύψει:

• αρρυθμίες

• ενδείξεις ισχαιμίας

• παλαιότερα καρδιακά επεισόδια

- Τι δείχνει το ηλεκτροκαρδιογράφημα (ΗΚΓ)

Υπερηχογράφημα καρδιάς (Triplex)

Απεικονίζει:

• τη δομή της καρδιάς

• τη λειτουργία των βαλβίδων

• την καρδιακή απόδοση

- Υπερηχογράφημα καρδιάς (Triplex): πότε χρειάζεται και τι δείχνει

Αιματολογικός έλεγχος

Συμβάλλει στην εκτίμηση παραγόντων κινδύνου, όπως:

• λιπίδια – χοληστερόλη, τριγλυκερίδια

• σάκχαρο

• νεφρική λειτουργία

Πότε χρειάζονται πιο εξειδικευμένες εξετάσεις

Σε ορισμένες περιπτώσεις, ο γιατρός μπορεί να συστήσει:

• τεστ κόπωσης

• stress echo

• φορτίο ασβεστίου καρδιάς - στεφανιαίων αγγείων

• 24ωρη καταγραφή ρυθμού ή πίεσης

Αυτό συμβαίνει συνήθως όταν:

• υπάρχουν ύποπτα συμπτώματα

• ο βασικός έλεγχος δείξει ευρήματα

• το άτομο ανήκει σε ομάδα αυξημένου κινδύνου

Ο ρόλος της πρόληψης στα καρδιαγγειακά

Τα καρδιαγγειακά νοσήματα:

• συχνά εξελίσσονται χωρίς συμπτώματα

• μπορούν να προληφθούν σε μεγάλο βαθμό

• επηρεάζονται σημαντικά από τον τρόπο ζωής

Ο τακτικός καρδιολογικός έλεγχος επιτρέπει:

• έγκαιρη παρέμβαση

• καλύτερη πρόγνωση

• αποφυγή σοβαρών επιπλοκών

- Καρδιαγγειακά νοσήματα: τι είναι και πώς μπορούμε να τα προλάβουμε

Το πρόγραμμα «Προλαμβάνω Καρδιαγγειακά»

Στο πλαίσιο της εθνικής στρατηγικής πρόληψης, το πρόγραμμα «Προλαμβάνω Καρδιαγγειακά» προσφέρει τη δυνατότητα δωρεάν προληπτικού ελέγχου για τους δικαιούχους.

Ο στόχος είναι:

• η έγκαιρη διάγνωση

• η μείωση του καρδιαγγειακού κινδύνου

• η προαγωγή της πρόληψης στον γενικό πληθυσμό

- Προλαμβάνω Καρδιαγγειακά: ποιοι δικαιούνται το πρόγραμμα και τι περιλαμβάνει

Συμπέρασμα

Ο καρδιολογικός έλεγχος αποτελεί βασικό πυλώνα πρόληψης και φροντίδας της καρδιάς.

Η έγκαιρη αξιολόγηση, ακόμη και χωρίς συμπτώματα, μπορεί να κάνει τη διαφορά στην ποιότητα ζωής και στη μακροχρόνια υγεία.

Κωνσταντίνος Δ. Τσοβόλας, PhD

Καρδιολόγος - υπεύθυνος καρδιολογικού τμήματος Affidea Greece